Archive for the ‘2009’ Category

Lütfen tam ekran izleyin.

Bağlam

”Yerleşiklik”

Kısa bir aradan sonra yeni bir bağlamla tekrar yola çıkıyoruz. Kendimce yerleşiklik kavramını, halihazırda yürüyen sistemin en zayıf noktalarından biri olarak görüyorum.

Bireysel ya da kurumsal olsun, bir yapının yerleşik olması, bu yapının bir üst yönetim tarafından takip edilebilirliğini sağladığı gibi, olası bir sorgulama için de elle tutulur bir merci, gerçek bir sorumlu olmasını garantiliyor. İkametinizin kaydından tutun da, vatandaşlık numaranıza kadar size ait olduğunu düşündüğünüz bütün tescilli beyanlar, bir bakıma sizi sürekli daha sabit bir yaşama mahkum etmekten başka bir işe yaramıyor. Bu işleyişin insana vadettiği karşılık ise yasallığınız sayesinde işlerin sizin için daha hızlı yürümesi.

Düşününce boş vaat tabi.

BOYNUMA TAKTIĞIN TASMANIN DIŞINDA NEYE YARARSIN SEN?

Sene başında arkadaşım Umut’un tavsiyesiyle okuduğum bir kitaptan da bahsetmek istiyorum konuya dokunduğu için. Amerikalı yazar Hakim Bey‘in kafa açıcı kitabı T.A.Z (Temporary Autonomous Zone) tam da bu yerleşiklik mevzuuna dair bir dizi çözüm öneriyor. İlgilenen olursa şu adresten bahsi geçen kitaba, şu adresten de yazarın diğer yapıtlarına ulaşmak mümkün.

Bağlam

Lütfen tam ekran izleyin. // Please watch in fullscreen mode.

Bağlam

”Kültür”

24. sayı için sorgulamaya çok açık, anlamı son birkaç yüzyılda sıkça değişime uğramış bir kavramda karar kılındı. Kültür.

”Güvenilir” ya da ”güvenilmez” kaynaklardan aldığım birkaç farklı metinle, toplumsal bir gerçek olarak kültür tanımını sizlerle paylaşmak istiyorum.

Kültür: Bir toplumun duyuş düşünüş birliğini oluşturan, gelenek durumundaki her türlü yaşayış, düşünce, dil ve sanat varlıklarının topu, belli bir konuda edinilmiş geniş ve sistemli bilgi.

Kültür: Tarihsel ve toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan her türlü değerlerle bunları kullanmada, sonraki kuşaklara iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların tümü.

Kültür: Akıl yürütme, eleştirme ve beğeni yeteneklerinin öğrenim, deney ve yaşantılar yoluyla geliştirilmiş olan biçimi.

Bu doğru fakat bir o kadar da yavan sözlük tanımları, aslında idealize edilmiş, ancak gerçekte bu biçimde var olmayan bir kültür biçimini anlatıyorlar.

Kültür dediğimiz, tarihsel süreçte ön plana çıkmış, yayımlanmış, duyurulmuş yapıtların ve çoğunluğun benimsediği gelenekselleşmiş hareketlerin bir bütünüdür.

Bu kültür tanımının arkasında ise küçük kitlelerin ya da sadece bireylerin ürettiği, adı koyulmamış, sınıflandırılmamış sayısız sanat eseri, kültürel değerlere dönüşmemiş milyarlarca deneyim vardır.

Jean Dubuffet‘in deyimiyle batıda bugünkü ”doğru”, ”güzel”, ”iyi” gibi, göreceliliğine rağmen  ortak bilince eşanlamlı olarak nüfuz etmiş sıfatların sabitliğini denetleyen ”kültür polisleri”; toplum kütlesini birey parçalarına ayırma gücü olan, hali hazırda kontrollü bir şekilde belirlenmiş nosyonları denetimden özgür kılabilecek anlayışları, kavram önerilerini ve üretimleri hasıraltı etmekle sorumludur.

Bu durumda kültür, artık sanılanın aksine, toplumun oluşturduğu bir şey değil, toplumu toplum yapan, onu oluşturan şeydir.

Eserleriniz için son teslim tarihi 20 Temmuz. İştirak Makinesi solda.

NOT: Horaley’e ilk defa iş gönderen herkesi şunu okumaya davet ediyorum.

Lütfen tam ekran izleyin.

Bağlam

Lütfen tam ekran izleyin.

Bağlam

Lütfen tam ekran izleyin. // Please watch in fullscreen mode.

Bağlam

Lütfen tam ekran izleyin. .

Bağlam

Lütfen tam ekran izleyin. // Please watch in fullscreen mode.

Bağlam

Harika bir Ocak sayısının ardından, biraz gecikmeli de olsa Şubat bağlamı belli oldu. Bağlam önerisi için aynı zamanda bir Horaley katılımcısı olan Senem Gökçe’ye teşekkürler.

Artık sol tarafta gördüğünüz Bağlam Makinesi‘ni kullanarak, siz de ilerki sayılar için bağlam önerisinde bulunabilirsiniz. İster bir kavram, ister bir görsel, isterseniz bir ses dosyasını da önerinize eklemeniz mümkün.

Şimdi sözü Savaş Karşıtları organizasyonundan Oğuz Sönmez‘e bırakıyoruz. Kendisi aşağıdaki metni Horaley için kaleme aldı. Şubat ayı bağlamı Militarizm, eserlerinizin teslimi için son tarih 10 Şubat.

———————————————————————————————————————————————

1789 Fransız İhtilali, feodalizmin çöküp, kapitalizmin tarih sahnesine çıktığı bir milat olarak adlandırılır.

Böylece burjuvazi, devrimin en büyük kitlesel gücü olan köylülere, bir “ulus devlet”in sınırları içinde, bir “ulus”un “özgür yurttaş”ları olmayı sundu. Elbette bu ulus devleti ve sınırlarını korumanın küçük bir bedeli vardı: “Vatandaş orduları”na katılmak. Böylece dünya, son 200 yılda, değişik biçimlerde de olsa, bugün için çok normal bir işleyiş olan “zorunlu askerlik” uygulamasına geçti. Yaklaşık 150 yıl once de militarizm kavramı, modern bir kavram olarak literatüre girmiş oldu.

Militarizm, kısaca; askeri sistemin ve askeri anlayışın tüm toplumsal yaşama egemen kılınmasını ifade eder.  Anti-militarizm ise bu sistem ve anlayışa karşı çıkar.

Savaş; insan, toplum ve doğa için bir yıkımdır.  Anti-militarizm savaşın her türlüsüne, “kirli-temiz”, “haklı-haksız” demeden “ama”sız ve “fakat”sız karşı çıkar. Bu anlamda tutarlı bir savaş karşıtlığıdır.

Politik, ahlaki ve dini gerekçelerle savaşa karşı çıkan ve savaşın bir unsuru olmayı reddeden vicdani retçileri sonuna kadar destkler.

Bilim ve sanayi ile bütünleşen ve onları egemenliği altına alan askeri endüstriye, dünyayı bir kaç kez yıkıma ve yokoluşa uğratabilecek kadar devasa büyüyen nükleer, kimyasal ve biyolojik her türlü kitlesel ve bireysel silahların üretim ve transferine de karşı çıkar.

Ulusal ve uluslararası militarist yapı ve organizasyonlar, baş aktörler olarak süreci daha da hızlandıran, güçlendiren bir işleve sahiptirler ve tabi ki dağıtılmaları gerekir.

Militarizmin ideolojisi milliyetçiliktir. Ulus devletin korunması anlamında başka uluslara düşmanlık ve nefret üreten şoven ve faşizan anlayışları da sürekli besler.

Militarizm erkek egemen anlayışa dayanıp, kadın, eşcinsel ve sakat ayrımcılığını sürekli yeniden üretip, toplumun bütününe yayar.

Şehitlik, şahadet gibi dini duyguları kullanarak ölümü kutsayıp, normalleştirir. Şiddeti toplumsal yaşamın bütün alanlarına yayıp, sorunların çözümünde geçerli bir araç haline getirir. Böylece şiddet kültürü yaşamı şekillendirir.

Anti-militiarizm, savaşa karşı barışı savunurken onu bir zaferin sonrasına ertelemez.  Barışçıl yaşamı bir yaşam kültürü olarak ele alır ve gidilen yolun kendisi olarak görür.

Şiddeti bir bütün olarak sorgular. Tüm toplumsal etkinliklerde şiddetten arınmış itaatsizlik yöntemlerini kullanır. Sorunların çözümünde çoğunluğun azınlık üzerinde egemen olmasını ya da orta bir yerde uzlaşmayı değil, bir ileri noktayı hedefleyen konsensus yöntemini uygular.

Militarizm, yalnızca savaş ya da siyasete egemen olmaya çalışan apoletli bir yaşamdan ibaret değildir. Toplumun tüm yaşamına -muhalif külture bile- sinmiş bir anlayıştır. Anti-militarizm, toplumsal yaşamımızda da varolan, tahakküm, egemenlik, itaat, hiyerarşi gibi kavramaları da sorgulayıp, bunları aşacak farklı bir yaşamın olabileceğini savunan tutarlı bir özgürlük anlayışıdır da.

12.01.2009

Oğuz Sönmez

Lütfen tam ekran izleyin. // Please watch in fullscreen mode.

Bağlam / Context